امروز سه نفر از دانشجويان كلاسم نيم ساعتي پس از شروع كلاس با بجا گذاشتن كيف و كتابهايشان از كلاس بيرون رفتند و تا آخر كلاس برنگشتند (من معمولا اول ساعت حضور و غياب را انجام مي دهم. اين كار را بر اساس مقررات دانشگاه انجام داده و خود اعتقادي به نگه داشتن اجباري دانشجو در كلاس ندارم). در اين باره به آنها كه در كلاس حاضر بودند اظهار گله مندي كردم. كه چرا ما بايد رفتارمان چنين باشد؟ چرابه جاي اينكه كيف و كتابمان را برداشته و با پرداخت همه هزينه هاي احتمالي اش( كه لا اقل تا سقف چهار جلسه در يك ترم هزينه اي هم ندارد. ) كلاس را ترك كنيم، با انجام چنين كاري به عملي وانمود مي كنيم كه يا بدان بي علاقه ايم و يا ترجيح ديگري داريم؟ چرا بايد وانمود كنيم حاضريم و غايب باشيم؟

بدانها گفتم: خوب كه مي نگرم در جامعه غالبا چنين ميكنند. در ميان ما نيز همكاراني  هستند كه بي آنكه خود باورشان باشد دانشيار يا استادند  مقاله سازي كرده (به قول بزرگي از همين قوم) و رتبه دانشياری واستادی مي گيرند در حاليکه همانها هم كه حكم ارتقائشان را امضا كرده اند نيز به چنين درجه اي قبولشان ندارند و در اين باب داستان مفصل است. در بطن جامع نيز همين الگو حاكم است. كالائي را مي خريد و مي بينيد آن نيست كه مي نموده است و پايان اين ماجرا بدين جا مي رسد كه وقتي مارك ايراني بر كالائي است هزار ترديد و چون وچرا پشت آن خوابيده است. كالاهاي خارجي - گاه حتي دست دوم - با چند برابر قيمت بر مشابه ايراني ترجيح داده مي شوند. يادم نمي رود زماني مي خواستم اتومبيل بخرم و با هركس مشورت مي كردم مي گفت يك چرخ تويوتاي مدل 1979 به پيكان نو مي ارزد!!

همسايه ام مي گفت «خلاف سازي» در زمين هاي اطراف شهر خود يك صنعت تمام عيار است. يعني گروه هاي فني ساختماني سازمان يافته وجود دارند كه دو قيمت متفاوت براي چنين ساخت وسازهائي پيشنهاد مي كنند. به عنوان مثال انجام ديوار كشي بدون پذيرفتن مسئوليت حل مسئله شهرداري (از طريق غير قانوني ) با قيمت هر متر 1350 تومان وبا قبول مسئوليت حل غير قانوني مسئله شهرداري هر متر 5000 تومان! آنها مي آيند و با پرداخت 200000 تومان پول نقد در روز روشن به مامور وبا همکاری تعدادی زياد ازهمکارانشان و پشتكاري وصف ناشدني يك روزه دهها متر ديوار را بالا مي برند و آب از آب هم تكان نمي خورد. در جريمه هاي راهنمائي و رانندگي نيز كه همه ديده ايم و در جاي جاي ديگر هزار مسئله ديگر.

وجه مشترك همه اين مسائل اينست كه هيچكس از كار خلاف احساس گناه نمي كند و هيچ كس چنين كارهائي را گناه نمي‌شمارد و هيچ خلاف كاري - از اين نوع- احساس سر افكندگي نمي كند. بارها شخصا شاهد بوده ام كه افراد در سطوح مختلف اجتماعي و يا حتي مقامات رسمي با افتخار از دور زدن قانون وانجام خلاف هايشان علنا و حتي در جمع سخن مي گفته اند وجالبتر اينكه هيچكس نه تنها آنها راسرزنش نمي كرده كه به نوعي تشويق هم مي شده اند.

به دانشجويانم در كلاس گفتم كه وقتي ما خود چنينم، چگونه به عنوان بخشي از نخبگان جامعه مي توانيم مطالبات آرمانگرايانه اصلاحي را مطرح كنيم؟ و چگونه مي خواهيم رئيساني معصوم ، فداكار و قانون مدار داشته باشيم؟ مگر نه اينست كه آنان نيز از ميان ما بر مي خيزند؟

مگر نه اينست كه خود ما به هنگام جلب منفعت و يا دفع ضرر شخصي اگر دستمان به آنها برسد و يا با هزار واسطه از آنها مي خواهيم كه بر خلاف قانون مشكل ما را حل كنند؟ و آيا هست مسئولي در اين سر زمين كه به هنگام مواجهه با چنين درخواست هائي توصيه نامه هائي نداده باشد؟

من هنوز نتوانسته ام اين مسئله را براي خودم حل كنم كه چه كسي مسئول اين وضعيت بسيار ناگوار است؟ آيا به دليل وجود نقائص در نظام اجتماعي جامعه دچار چنين نابهنجاريهائي شده است ويا اينكه سيستم بي قاعده و فاقد چارچوبهاي تقيد پذير حاصل چنين جامعه نابهنجاري است؟

بنا داشتم در چند پست بعدي به برخي موضوعات انساني بپردازم اما تغيير شرايط در موضوع مذاكرات هسته اي ايران و اروپا بر آنم داشت تا چكيده اي از مطالبي را كه مدتها پيش از طريق اينترنت در ارتباط با غني سازي اورانيوم فراهم كرده بودم براي اين پست آماده كنم. ضرورت اين مطلب وقتي برايم بيشتر شد كه با جستجوي واژه «غني سازي اورانيوم» به زبان فارسي در موتورهاي جستجوي اينترنتي به جز خبر چيزي دستگيرم نشد. از طرفي در محافل بسياري مي ديدم كه بر سر اين موضوع بحث‌هاي فراواني انجام مي شود بدون آن كه كسي دقيقا بداند راجع به چه چيزي حرف مي زند. فقط تلاش كرده ام كليات اين فرايند فرا پيچيده فيزيكي-صنعتي را به زبان ساده بيان كنم.

در حال حاضر حدود 470 نيروگاه هسته اي معمولي در جهان فعال است

فرايند هاي غني سازي

روش دوم: استفاده از سانتريفيوژ

ساده ترين سانتريفيوژ آبميوه گيري است. در اثر نيروي گريز از مركزي كه بوسيله دوران محفظه آب ميوه گيري ايجاد مي شود همه مواد داخل آن به ديواره مي چسبند و همين نيرو آبميوه را از سوراخهاي ريز ديواره آن به بيرون هدايت كرده و به داخل ليوان سرازير مي كند. در چنين دستگاهي به مواد سنگين تر نيروي گريز از مركز بيشتري وارد مي شود و در نتيجه اين مواد بيشتر به طرف بيرون از مركز دوران رانده مي شوند.

روش سوم: استفاده از ليزر

ابتدا كه وارد جرگه وبلاگ نويسان شدم از وادی مقدسی بود. هم حرف براي گفتن فراوان بود و هم گوش هاي زيادي براي شنيدن. آن تجربه چنان شيرين آمد كه پس از اتمامش بر آن شدم كه وبلاگ نويسي را ادامه دهم. تصورم اين بود كه مي توان همچنان نوشت و همچنان شيرينيش را تا عمق جان چشيد. پس ادامه دادم ولي منقطع از آن موضوع . فقط با هدف نگارش و نوشتن آنچه هر از چند گاه به ذهن هجوم مي آورند. با اين هدف كه ديگران را در اين افكار شريك كنم، از مشاركتشان بهره ببرم و از تائيدشان حض وافر. چقدر لذت بخش است وقتي كه حاصل يك انديشه در انديشه هاي ديگران پژواك مي يابد و تكثير مي شود.

پس نوشتم از هر آنچه كه در ذهنم آماده بود. سفري به دبي بهانه اي شد تا يكي دو پست را بدان مشغول شوم و البته با همه ابعاد خاص خودش به هيچ وجه مرا مجذوب نساخت. اگر چه عزيزاني اظهار لطف كردند و تشويق به ادامه آن. اكنون ديگر آن شيوه گزارشي را نمي خواهم و ندارم كه ادامه دهم. شايد دوباره اگر روزي باز فرصت تجربه جديدي پيش آمد چنين كنم. اما اكنون مي خواهم بر سياق ديگري بنويسم كه البته از هم اكنون سنگيني اش را احساس مي كنم. سنگيني كلماتي كه شايد نتوانم آنها را آنچنان كه مي خواهم در راستاي افكارم بيارايمشان. البته مخاطبين زيادي هم بعيد است داشته باشد چنين گفته هائي. اين روزها نخبگان و اصحاب فكر وبلاگ خوان يا سخت درگير امور سياسي اند - به خصوص انتخابات - و يا اگر بخواهند به وادي ديگري بروند خوشبختانه كثيري از آثار بزرگان از همين طريق در دسترسشان. بنا بر اين نگرانم كه نوشته هايم فقط براي بايگاني خودم بمانند و به قول دوستي دفترچه خاطراتي شوند براي آينده. به هر حال پاي در اين راه نهاده ام و فعلا ادامه خواهم داد. تا «چه قبول افتد و كه در نظر آيد».

براي پرهيز از اطاله كلام در اين پست فقط اشاره اي مي كنم به سخني از عطار نيشابوري كه شعرش مرا سخت مسحور خود ساخته است:

عشق چيست از قطره دريا ساختن	عقل نعل كفش سودا ساختن
فكر چيست اسرار كلي حل شدن	كوه كندن در دل خردل شدن
ذوق چيست آگاه معني آمدن	نه به تقوي نه به فتوي آمدن
صحو چيست از خود بخود ره يافتن	پس زخود خود را منزه يافتن
محو چيست از خويش بي خويش آمدن	پس ز هر دو نيز درويش آمدن
وجد چيست از صبح صادق خوش شدن	بي حضور آفتاب آتش شدن ادامه شعر را در اینجا بخوانید

دبي نمونه كاملي است از ظهور پديده «جهاني شدن». يك جامعه انساني فراهم آمده از فرهنگ غرب و شرق، برهنه و پوشيده، مذهبي و لائيك، سياه و سفيد و زرد ، آسيائي و آفريقائي و اروپائي و آمريكائي. شهري كه در كمتر از سه دهه پوسته قبيله اي و كهنه خود را انداخته و سيمائي مدرن و پيشرفته به خود گرفته است.

مهمترين مشخصه دبي امروز را بايد سرعت پيشزفت آن دانست. قبل از رفتن خبري خواندم مبني بر تصميم دبي براي احداث بلندترين برج جهان كه قرار است پس از شروع، هفته اي يك طبقه از آن تكميل شود. چنين سرعتي در پيشرفت پروژه اي با اين بزرگي عجيب به نظرم رسيد. اما پس از بازديد از پروژه هاي در حال احداث، در اين شهر باورم شد كه اين كار عملي است.

در كنفرانس با يك هندي گفتگو مي كردم. مي گفت سرعت پيشرفت دبي را فقط مي تواند با سنگاپور دهه 80 مقايسه كند. به نكته جالبي هم اشاره كرد كه «هر كسي از هر جاي دنيا علاقمند است در دبي كار كند» و نكته مهم در پيشرفت اين شهر نيز همين است.

شايد جمعيت فعال اين شهر را بتوان به سه دسته تقسيم كرد:

1. اعراب بومي كه به ندرت در كوچه و بازار به چشم مي خورند و عمدتا در مشاغل حساس و مديريتي شاغل، در ساختمانهاي لوكس ساكن و بر ماشين هاي گران قيمت سوارند. حتي يك عرب بومي از طبقه متوسط هم اگر در رستوراني نشسته باشد، كنيزكي او را خدمت مي كند. جوانانشان هم يا به تحصيل مشغولند و يا سر در عيش ونوش دارند.

2. سرمايه گذاران خارجي، عمدتا غربي و بعضا ژاپني و چيني كه مديريت فني و احتمالا تعيين خط مشي هاي استراتژيك توسعه در اين منطقه بر عهده آنهاست.

3. گروه هاي كارگري، خدماتي و تكنسين ها كه تقريبا بطور كامل از كشورهاي آسيائي و آفريقائي مانند فيليپين، هند، بنگلادش، پاكستان، ايران، مصر و سودان آمده اند.

در واقع عرب بومي سرزمين و امنيت، كشورهاي پيشرفته و عمدتا غربي، استراتژي و فكر و كشورهاي عقب افتاده و يا در حال توسعه نيروي كار ارزان را بر اين سفره نهاده اند. و حاصل آن غذاي چربي است كه بوي آن نصيب گروه سوم و تناولش از آن دو گروه اول است.

خيلي جالب است. همين كارگر بي سوادي كه در هند وايران و پاكستان چنان بي فرهنگش مي خوانند كه گويا شعور ايستادن در پشت چراغ قرمز را هم ندارد، چند ده و يا صد كيلومتر آن طرفتر، هم مقررات راهنمائي و رانندگي را تمام و كمال رعايت مي كند و هم با يونيفورم مخصوص و تجهيزات و كلاه ايمني در محيط كارش حاضر. طبقاتي از همين گروه اجتماعي و ساير گروهها كه هزار مشكل اجتماعي و خانوادگي را در وطن باعث مي شوند و براي حفظ دختران از شرشان بايد شحنه بر در دبيرستانهاي دخترانه گمارد، در آنجا شبانه روز در آزادترين محيط با زن و مرد و بي حجاب و با حجاب در خلوت و جلوت محشورند  و هيچ شحنه اي هم براي حفاظت از ناموس كسي گمارده نشده و آزاري هم به كسي نمي رسد.

فضاي اطراف دكه نوار فروشي جواني هندي مملو از صداي موسيقي هندي است و آنطرفتر آوار خواننده اي ايراني از بلند گوي مغازه اي ديگر گوش رهگذران را پر مي كند، بي هيچ تزاحمي! در هتلي كه ما ساكن بوديم و مشتريان بسياري از ايران داشت، هر شب پنج كلوپ از كشورهاي هند، پاكستان، روسيه، آفريقا و ايران فعاليت هاي فوق برنامه و موسيقي (ار نوع لاله زاري سابق!) داشتند و البته مشترياني از همه جا! ودر ميانه همين غوغا، اذان از همه ماذنه ها پخش و پنج بار در شبانه روز نمازگزاران را به مساجد فرا مي خواند و در هنگامه نماز جمعه، شهر به آغوش آرامش تعطيلي فرو مي غلطيد.